TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİNE BİR BAKIŞ

YILLARA GÖRE DIŞ TİCARET

 

İhracat oranlarına baktığımız zaman son 6 yılda bir artış meydana gelmiş(113.9 milyar $ →142.5 milyar $). İthalattaki değişime baktığımızda ise 14 milyar dolarlık bir artış var. İhracat 2014 yılında zirveyi görürken ithalat ise 2013 yılında zirveyi görmüş. Dış ticaret dengesinde ise olumlu yönde bir küçülme var. İthalatımızın azalmasındaki etkenlerden en önemlisi petrol fiyatlarındaki düşüştür. Bu düşüş dış ticaret dengesine de olumlu bir şekilde yansımış. Küçük bir etki de Rusya ile yaşanan uçak krizi sonrası Rusya’nın uyguladığı ekonomik ambargodur. 

ÜLKELERE GÖRE YILLIK İTHALAT-İHRACAT (DEĞER: MİLYAR $)

A)İTHALAT

YILLAR/ÜLKE	ÇİN	ALMANYA	RUSYA	ABD	İTALYA
2010	17.2	17.5	21.6	12.3	10.1
2011	21.7	23.0	24.0	16.0	13.5
2012	21.3	21.4	26.6	14.1	13.3
2013	24.7	24.2	25.1	12.6	12.9
2014	24.9	22.4	25.3	12.7	12.1
2015	24.9	21.4	20.4	11.1	10.6
2016	25.4	21.5	15.2	10.9	10.2

Ülkelerin, yıllık toplam ithalatımız içindeki payları 2016 yılı itibariyle;

Çin: %12.8

Almanya: % 10.8

 Rusya: %7.6

ABD: %5.5

İtalya: %5.1 olarak gerçekleşti.

B)İHRACAT

YILLAR/ÜLKE	ALMANYA	İNGİLTERE	IRAK	İTALYA	ABD
2010	11.5	7.2	6.0	6.6	3.8
2011	13.9	8.1	8.3	7.9	4.6
2012	13.1	8.7	10.8	6.4	5.6
2013	13.7	8.8	11.9	6.7	5.6
2014	15.4	9.9	10.9	7.1	6.3
2015	13.4	10.6	8.6	6.9	6.4
2016	13.9	11.7	7.7	7.6	6.6

Ülkelerin, yıllık toplam ihracatımız içindeki payları 2016 yılı itibariyle;

Almanya: %9.8

İngiltere: %8.2

Irak: %5.4

İtalya: %5.3

ABD: %4.6 olarak gerçekleşti.

ÜLKE GRUPLARINA GÖRE YILLIK İTHALAT-İHRACAT (DEĞER MİLYAR $)

A)İTHALAT

YILLAR/ÜLKE GRUBU	AVRUPA BİR.	KARADENİZ EKONOMİK İŞ.	İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞ.	TÜRK CUMHURİYETLERİ	BAĞIMSIZ DEVLETLER TOP.
2010	72.4	32.9	22.2	2.9	28.9
2011	91.4	38.8	31.4	3.6	33.2
2012	87.7	41.5	31.7	3.6	35.2
2013	92.5	41.3	32.1	3.6	34.0
2014	88.8	40.9	29.1	2.9	33.1
2015	78.7	31.5	22.4	2.7	27.2
2016	77.5	24.2	23.2	2.6	20.7

Bu ülke gruplarının yıllık toplam ithalatımız içindeki payları 2016 yılı itibariyle;

Avrupa Birliği:  %39

Karadeniz Ekonomik İşbirliği: %12.2

İslam İşbirliği Teşkilatı: %11.7

Bağımsız Devletler Topluluğu: %10.4

Türk Cumhuriyetleri: %1.3 olarak gerçekleşti.

B) İHRACAT

YILLAR/ÜLKE GRUBU	AVRUPA BİR.	KARADENİZ EKONOMİK İŞ.	İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞ.	TÜRK CUMHURİYETLERİ	BAĞIMSIZ DEVLETLER TOP.
2010	52.9	14.5	32.5	3.9	10.3
2011	62.6	17.8	37.3	5.0	13.4
2012	59.4	18.8	55.2	5.8	15.1
2013	63.0	20.4	49.4	6.9	16.9
2014	68.5	19.7	48.6	7.1	15.6
2015	63.9	14.6	42.7	5.3	10.6
2016	68.3	13.1	41.2	3.9	7.7

Bu ülke gruplarının yıllık toplam ihracatımız içindeki payları 2016 yılı itibariyle;

Avrupa Birliği: %48.0

Karadeniz Ekonomik İşbirliği: %9.2

İslam İşbirliği Teşkilatı: %28.9

Türk Cumhuriyetleri: %2.8

Bağımsız Devletler Topluluğu: %5.4 olarak gerçekleşti.

Geçtiğimiz günlerde AP’nin Türkiye ile müzakerelerin askıya alınması kararının ardından Avrupa Birliği olan ilişkilerimiz tekrar gerilmiştir. Ülkemizdeki siyasetçilerin “Avrupa Birliği’ne ihtiyacımız yok” söylemleri tekrar gündeme geldi. Yukarıda paylaştığım veriler ışığında AB’ye ciddi manada ihtiyacımız vardır. İhracatımızın %48’ini bu pazara yapıyoruz. Bu pazara alternatif başka bir pazar bulmadan AB’ye ihtiyacımız yok demek gerçeklerle örtüşmemektedir. AB’ye alternatif olabilecek en yakın ülke grubu İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI ancak buradaki ticaret hacmi AB ile yaptığımızdan neredeyse %20 daha azdır. Ayrıca İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI üye ülkeleri arasında Suudi Arabistan, Libya, Mısır, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar bulunmaktadır. Bu ülkeler arasında yaşanan diplomatik kriz sonucu, ülkemizin Katar’ın yanında saf tutmasından kaynaklı olarak diğer ülkelerle olan ticaretinde bir soruna neden olabilir. Yani İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI’ nın Avrupa Birliği pazarının yerine geçme ihtimali kalmamıştır diyebiliriz.

Bu veriler ışığında mevcut ticari ilişkilerimize sahip çıkarak ve kendimize alternatif pazarlar bularak ticaret hacmimizi genişletmemiz gerekmektedir. Onun dışında atılacak her bir adım ülkemizin dış ticaretine zarar verebilir.