Ana içeriğe atla

AVRUPA FUTBOLU VE LİGİMİZİN EKONOMİSİ - TRANSFER DOSYASI


Geçtiğimiz hafta, Spor Toto Süper Lig 2017-2018 İlhan Cavcav Sezonu’nun şampiyonu Galatasaray oldu. Öncelikle tebrik ediyorum. Bu yazımda dünya transfer piyasasından, ligimizde son 10 yılda transfere harcanan paralardan, elde edilen transfer gelirlerinden ve başarılardan bahsedeceğim.

Futbola olan yoğun ilgi futbolun küresel bir sektör ve pazar haline gelmesine yardımcı oluyor. Hal böyle olunca bu sektörde oldukça uçuk paralar dönüyor. Bu işin kaymağını büyük kulüpler yerken küçük takımlar ise o seviyeye ulaşabilmek için altyapıya önem vererek yeni yıldızlar çıkarması gerekiyor ya da bir Arap şeyhinin gelip kulübü satın alması…

 2017 yazında dünya genelinde toplamda 5.6 Milyar Euro’luk bir transfer harcaması yapıldı. Bu 5.6 Milyar Euro’nun %80’i Avrupa’da gerçekleşti (İngiltere, Fransa, Almanya, İspanya, İtalya). Geçen sezon başında Brezilyalı futbolcu Neymar, Barcelona’dan Paris Saint Germain takımına rekor bir bonservisle 222 Milyon Euro’ya transfer oldu. Bu tüm zamanların en pahalı transferi ve sanırım kolay kolay geçilecek bir rekora benzemiyor. Dünyadaki diğer transfer rekorları ise;

Ülkemizdeki rekor transfer harcamalarına bakacak olursak :

   1)   Rekor Transferler – Satın Alınan



   2)   Rekor Transfer – Satılan

Ligimizde Son 10 Sezonda 5 Takımın Transfer Harcamaları Ve Kazandıkları Kupalar

2007/2008 – 2017/2018 sezonları arasında Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş, Trabzonspor ve Bursaspor’un transfer harcamaları ile aldıkları kupa sayısı arasında bir ilişki kurmaya çalışacağım.
                                                                                                                                 
Tablo 1: Transfer Verileri Ve Kazanılan Kupa Sayısı (Milyon €)
Kulüp
Gelenler
Harcanan Para
Gidenler
Kazanılan Para
Gelir Gider Dengesi
Kazanılan Kupa
Galatasaray
205
232.5 €
211
114.7€
-117.7€
13
Fenerbahçe
128
223.9 €
126
92.9€
-130.9€
7
Beşiktaş
253
125.2€
249
87.9€
-37.3€
5
Trabzonspor
273
130.5€
259
62.2€
-68.3€
2
Bursaspor
207
34.4€
207
50.5€
16.1€
1
                                                                       
Tablo 1’ e baktığımız zaman transfere en çok para harcayan kulüp Galatasaray ve en çok kupa kazanan takım konumunda. Bursaspor ise transfere en az para harcayan takım hatta gelir-gider dengesinde artı (+) bakiyede olan tek takım. En verimli takım ise son 2 sezonun şampiyonu Beşiktaş. Aldıkları oyuncu sayısı, harcanan para ve kazanılan kupa bakımından verimliliği en yüksek takım Beşiktaş. Trabzonspor ise verimsiz bir görünüm sergiliyor. Son 10 sezonda en çok transfer yapan takım konumunda ayrıca Beşiktaş’a kıyasla daha çok para harcamış ve gelir-gider dengesinde de Beşiktaş’ın gerisinde bulunuyor. Fenerbahçe ise gelir-gider dengesizliği en yüksek olan takım. 

 Tablo 2:Maliyet-Kâr ve Verimlilik
Kulüp
Oyuncu Başı Maliyet
Oyuncu Başı Kâr
Verimlilik
Fenerbahçe
1.749.297 €
737.778€
0,421756757

Galatasaray
1.133.951€
543.744€
0,479512757

Beşiktaş 
494.783€
352.851€
0,713144317

Bursaspor
166.087€
243.961€
1,468877254

Trabzonspor
477.985€
240.232€
0,502592101


Tablo 2’ de ise oyuncu başı maliyet ve kâr oranlarını görüyoruz. Fenerbahçe bu konuda diğer takımlara göre hem harcadığı para hem de kazandığı para bakımdan bir tık yukarda diyebiliriz. Ancak verimlilik bakımından en son sırada bulunuyor. Bursaspor ise bu konuda en verimli takım. Maliyetler düşük, kazanılan miktar maliyetlerin üzerinde. Beşiktaş ise Bursaspor’un ardından ikinci sırada geliyor. Trabzonspor ise maliyet-kâr verimliliği açısından üçüncü sırada. Son iki sırayı ise Fenerbahçe ve Galatasaray oluşturuyor.

Kulüplerin mali disiplinleri son yıllarda aşırı bozuldu. Transfer piyasasındaki fiyat artışları, yapılan gereksiz transferler, kötü yönetim gibi sebeplerden ötürü borçluluk oranları arttı, gelirlerdeki artışlar aynı oranda artmadığı için borcun sürdürülebilirliği ortadan kalktı. UEFA ise bu durumun önüne geçebilmek adına Financial Fair Play adında bir uygulama başlattı. Bu uygulamayla kulüplere çeşitli kriterler getirildi ve Uefa bünyesinde olan takımların bu kriterlere uymadığı takdirde -lisans alamama gibi- bir takım cezalarla karşılaşacak. Ligimizde de bu kriterlere son yıllarda çok dikkat edilmeye başlandı. Bence iyi de oldu. Artık bol keseden harcamak, bir futbolcuya fahiş bonservisler ödeme dönemi geride kaldı. Artık kulüpler bu konuda daha hassas davranmak zorundalar. Ligimizde bu konudan en mustarip takım Beşiktaş’tı. Başkanlık koltuğuna Fikret Orman’ın gelmesiyle beraber yapılan reformlar kulübün düze çıkmasına yardımcı oldu. Ciddi finansal sorunlar içinde olan kulüp oyuncu satın almak yerine kiralama yolunu tercih ederek müthiş bir verimlilik sağladı. 

Umarım kulüplerimiz mali disiplinlerini yeniden sağlayarak rahat bir nefes alırlar ve yollarına cezasız bir şekilde devam ederler.  Okuduğunuz için teşekkür ederim.

NOT: Transfer verilerine Kiralık Transferler de dahildir.

Kaynakça

Clup Licensing Benchmarking Report Financial Year 2016 – UEFA

Yorumlar

  1. Eline sağlık spor ile içli dışlı olan bir adamım ve ekonomi okuyorum bayıldım.

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

SERMAYE PİYASALARI NEDİR ?

Sermaye piyasaları; finansal piyasanın bir alt koludur. O yüzden ilk olarak finansal piyasaları açıklayarak başlayacağım. Finansal Piyasa Finansal tasarruf fazlası olanlar ile mal ve hizmet üretimi, ticareti vb. alanlarda faaliyet göstermek için kaynak ihtiyacı içinde olan, fon( en genel tabiriyle para) talep eden birimler arasındaki fon akışını sağlar. Finansal piyasaların çeşitli fonksiyonları vardır. Bunlar; ·       Reel piyasaya kaynak sağlamak ·       Sermaye birikimi oluşturmak ·       Likidite temin etmek ·       Risk dağıtımı yapmak ·       Mülkiyeti tabana yaymak Finansal piyasalar ikiye ayrılır; Para Piyasası Para piyasaları, fon arz ve talep edenlerin karşılaştığı ve kullandıkları araçların vadeleri 12 ayı geçmeyen piyasaları ifade eder. Bu finansal araçlar; ·       Mevduat ·       Hazine bonoları ·       Finansman bonoları ·       Mevduat sertifikaları ·       Repo ·       Banka kabulleri ·       Banka bono

MUTLAK ÜSTÜNLÜK TEORİSİ VE KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜK TEORİSİ HAKKINDA

Ekonomistler; ülkeler neden ticaret yapar, ülkelere nasıl bir fayda sağlar veya hangi malları ithal edip hangilerini ihraç etmeli gibi soruların cevabını ararken çeşitli teoriler üretilmiştir. Uluslararası İktisat dersi veya İktisat tarihi derslerinde bu iki teoriyi çokça duymuşsunuzdur. Bu yazımda bu iki teoriden bahsedeceğim. Yazıma başlamadan önce Uluslararası Ticaret Teorisinin varsayımlarını madde madde yazacağım ve teorileri bu maddeler üzerinden değerlendireceğiz: ·       İki ülke, iki mal ve her iki ülkede üretim yapıyor. ·       Mallar homojen ·       Para yok, değiş-tokuş ekonomisi söz konusu ·       Fiyatlar reel ·       Mal faktör piyasalarında tam rekabet halde ·       Devlet müdahalesi yok ·       İşgücü ülke içerisinde tam hareketli ancak ülkeler arasında tam hareketsiz ·       Ekonomi tam çalışma durumunda  ·       Taşıma-nakliye giderleri 0 (sıfır) Mutlak Üstünlük Teorisi – Adam Smith 1776  Uluslararası ticaret ilk defa Adam Smith’in y

OFFSHORE BANKACILIK NEDİR ?

Offshore bankacılık; kıyı bankacılığı olarak bilinir ve Vergi Cenneti ülkelerde yapılır. Öncelikle vergi cenneti ülke nedir onu açıklayayım. Vergi cennetleri, vergi oranlarının olmadığı ya da çok düşük olduğu ülkelerdir. Bu tarz ülkeler vergi oranları daha yüksek olan ülkelerden vergi kaçırılmasına sebep olur ve kendi bünyesinde para toplar.  Ayrıca vergi cenneti olan ülkelerde gizlilik ön plandadır, müşteri bilgilerini dış dünyayla paylaşmayarak; ne kadar paranın olduğunu, bu paranın nerden geldiğini, paranın kime ait olduğu gibi bilgiler saklı kalır. Bu gizlilik sayesinde sistemin kötüye kullanım oranı çok artıyor. Terör finansmanı bu bankacılık sayesinde gerçekleşiyor. Barack Obama’nın güven ve terör danışmanı John Brennan 2011 yılında offshore konusunda şöyle diyordu: “ Terör olaylarıyla etkili bir şekilde mücadele etmenin bir yolu da Bahama, Virgin Adaları, Gibraltar ve Cayman Adaları gibi offshore bankacılığı yapan merkezleri ve offshore bankacılık sistemi içinde terörü fina