DIŞ TİCARETTE TÜRKİYE

TÜİK’in geçtiğimiz eylül ayının sonunda ağustos ayına ilişkin dış ticaret istatistiklerini yayınladı. Rapora göre ihracat 2016 yılı Ağustos ayında, 2015 yılının aynı ayına göre %7,7 artarak 11 milyar 867 milyon dolar, ithalat %3,7 artarak 16 milyar 554 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ayrıca ağustos ayında dış ticaret açığı %5,3 azalarak 4 milyar 687 milyon dolara düştü. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2015 Ağustos ayında %69 iken, 2016 Ağustos ayında %71,7'ye yükseldi. Dış ticaret açığı %5,3 azalarak 4 milyar 687 milyon dolara düştü.

                                                                                                                                  (DEĞER: BİN ABD $)

	İHRACAT DEĞER	DEĞİŞİM	İTHALAT DEĞER	DEĞİŞİM
2015 AĞUSTOS	11 022 045		15 969 293
2016 AĞUSTOS	11 867 055	%7.7	16 553 823	%3.7

                En çok ihracat yapılan ilk dört ülke:

1.         Almanya (1 milyar 193 milyon dolar)

2.         İngiltere (921 milyon dolar)

3.        Irak (708 milyon dolar)

4.        ABD (606 milyon dolar)

En çok ithalat yapılan ilk dört ülke:

1.       Çin (2 milyar 531 milyon dolar)

2.       Almanya (1 milyar 738 milyon dolar)

3.       Rusya (1 milyar 378 milyon dolar)

4.       İtalya (823 milyon dolar)

Yüksek Teknolojinin Payı 

Ülkemizde yüksek teknolojinin imalat sanayi ihracatı içindeki payı %3,4 oldu. Bu bizim için kötü bir veri. Çünkü gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerin ihracatlarındaki ileri teknoloji ürünlerin payları daha büyük. Artık bilgi çağında yaşıyoruz, insanlar AR-GE faaliyetleriyle ürün geliştirmesi yaparak düşük maliyet ancak yüksek getiri sağlayan ürünlerle müthiş bir gelir elde ediyor. Biz bu konuda çok geri kaldık. Ülkemizde merkezi yönetim bütçesinden AR-GE faaliyetleri için ayrılan ödenek ve harcamalar aşağıdaki gibidir:

                                                                                                                                        (Değer: Milyon TL)

Dönem	Ar-Ge Harcaması	Dolaylı Ar-Ge Destekleri
2012	4 523	921
2013	5 828	923
2014	5 611	1 360
2015	6 173	1 722
2016	7 461	1 914

2015 yılında TÜİK tarafından yapılan araştırmada ise Ar-Ge harcamalarının GYSH içindeki payı 2014 yılında %1,1 olmuştur.

ABD, ÇİN VE İSRAİLİN AR-GE HARCAMALARININ GSYH İÇİNDEKİ PAYLARI

YILLAR/ÜLKELER	ABD	GÜNEY KORE	İSRAİL
2010	%2.74	%3.46	%3.93
2011	%2.76	%3.74	%4.01
2012	%2.69	%4.02	%4.12
2013	%2.74	%4.14	%4.08
2014	-	%4.29	%4.10

                Bu 3 ülkeyi Türkiye ile karşılaştırdığımız zaman daha çok yol kat etmemiz gerektiğini anlıyoruz. Güney Kore ve İsrail bu alanda ciddi bir harcama yapıyor. ABD’nin ortalama %2,70'lik Ar-Ge harcaması sizi yanıltmasın çünkü ABD 17,4 trilyon dolarlık bir GSYH’ye sahip. Bunu da oranlarsak yaklaşık 370 milyar dolar gibi bir parayı Ar-Ge harcamalarına aktarıyor. Yani bizim GSYH’mizin hemen hemen yarısından biraz fazla bir tutar.

                Sonuç olarak gelişmiş bir ülke konumuna gelebilmek için yüksek teknoloji ürün üretmemiz ve bunu ihraç etmemiz şarttır. Yükselen bir grafiğimiz var ancak bu bize yetmez. Bu alanda kalifiye eleman yetiştirerek ve çalışmaları için gerekli ortam ve bütçeleri ayarlamamız lazım. Tablodaki ülkeler bunu yıllardır yapıyorlar, örnek almamız lazım. Bu hamleleri gerçekleştirdikten sonra daha istikrarlı bir büyüme yakalayacak, cari açığımız kapanacak, kişi başına düşen gelirimiz artacaktır. 

Kaynakça

http://www.tuik.gov.tr/Start.do

http://tr.tradingeconomics.com/

http://www.oecd.org/